Her­nieuw­ba­re ener­gie per bron/tech­niek in Gro­nin­gen

Hernieuwbare energie per bron/techniek in Groningen

Hui­di­ge stand van za­ken

699 TJ hernieuwbare energie in 2015...

De hoeveelheid hernieuwbare energie die in Groningen wordt geproduceerd en vervolgens nuttig wordt toegepast (in Groningen of elders in Nederland) bedraagt 699 TJ in 2015. Dit is 4,5% van het totale energiegebruik in 2015. Biomassa levert veruit de grootste bijdrage aan hernieuwbare energieproductie (76%). Het betreft een drietal locaties waar biomassa wordt vergist (Suikerunie, Attero en Stainkoel'n), de biomassacentrale Kardinge en kleinschalige houtverbranding in houtkachels in woningen. Bodemenergie levert na biomassa de grootste bijdrage aan hernieuwbare energieproductie (12%). Er zijn een aantal grote WKO systemen in Groningen, o.a. rond het UMCG, DUO, Europapark en het Martiniziekenhuis. Aardwarmte heeft een grote potentie voor Groningen, maar tot op heden is er nog geen aardwarmteproject gerealiseerd. Het aandeel van zonne-energie in de hernieuwbare energiemix is op dit moment nog beperkt (7%), maar neemt wel snel toe. Vooral het aantal zonnepanelen in de stad groeit snel. De overige bronnen (windenergie en buitenluchtwarmte) hebben samen een aandeel van bijna 5% in de hernieuwbare energiemix.

Figuur: Hernieuwbare energie (TJ) per bron in 2015 | Totaal: 699,0 TJ

Stijging hernieuwbare energie van 9% t.o.v. 2014...

De hoeveelheid hernieuwbare energie in Groningen is in 2015 met 60 TJ (+9%) toegenomen t.o.v. 2014. Vooral de hoeveelheid energie uit biomassa is toegenomen. Enerzijds omdat 2015 het eerste volledige jaar was dat de biomassaketel bij Kardinge in gebruik was, daarnaast is de groen gas productie in de stad licht toegenomen. Ook het aantal zonnepanelen in de stad is hard gegroeid. Onderstaande figuur toont de hoeveelheid energie per hernieuwbare energiebron in 2013, 2014 en 2015.

Figuur: Hernieuwbare energie per bron in 2013, 2014 en 2015

------------------------------

Bronnen:  Enexis (Energie in Beeld), Rijkswaterstaat (Klimaatmonitor en rapport Afvalverwerking in Nederland), CBS (Statline), Provincie Groningen, Suikerunie, Attero, Afvalverwerking Stainkoel'n, Bosch & Van Rijn, gemeente Groningen - bewerking E&E advies

Bio­mas­sa

Grootschalige biomassavergisting

Er zijn drie locaties in Groningen waar biomassa wordt vergist. Suikerunie produceert groen gas uit reststromen van het productieproces. Het groen gas wordt ingevoed op het regionale gasnet. Daarnaast wordt biogas gebruikt als brandstof voor de eigen WKK. Attero produceert biogas uit organisch afval. Een deel hiervan wordt omgezet in groen gas en ingevoed op het gasnet en een deel wordt gebruikt voor omzetting in hernieuwbare elektriciteit en warmte voor eigen gebruik. Afvalverwerker Stainkoel’n zet reststromen om in biogas waarmee elektriciteit wordt geproduceerd voor eigen gebruik. 

Grootschalige biomassaverbranding

Eind 2014 is de nieuwe biomassa-installatie van sportcentrum Kardinge in gebruik genomen. Deze installatie zet houtsnippers om in energie en kan jaarlijks circa 1 miljoen kilo hout verbranden. Hiermee is het de grootste biomassaverbrandingsinstallatie in Groningen.

Het figuur hieronder toont de vier grootschalige biomassa-installaties in Groningen.

Biomassavergisting Suikerunie Vierverlaten

Biomassavergisting De stainkoel'n 2

Biomassavergisting Attero

Biomassaverbranding Kardinge

Kleinschalige biomassaverbranding

Ook kleinschalige verbranding van biomassa in houtkachels door huishoudens wordt gerekend tot hernieuwbare energieproductie. Houtkachels zijn verantwoordelijk voor bijna 6% van de hernieuwbare energieproductie in Groningen in 2015. De regionale spreiding van houtkachels is onbekend.

Bo­de­m­ener­gie

WKO (warmte koude opslag)

Er zijn 37 grote WKO systemen in Groningen (stand eind 2016, bron provincie Groningen). Het grootste systeem is op het Zerniketerrein, gevolgd door het Europapark en het UMCG. Sinds 2014 zijn er zes nieuwe open WKO systemen in gebruik genomen, o.a. het nieuwe gebouw van Dienst SoZaWe van de gemeente Groningen en het WKO Europapark. De meeste WKO systemen bevinden zich op en rond het Europapark. De WKO systemen die op de kaart hieronder zijn weergegeven zijn open WKO systemen. De grootte van de cirkel correspondeert met de capaciteit van het WKO systeem. Er zijn ook diverse kleinere, gesloten WKO systemen in Groningen. Het is niet bekend hoeveel systemen dit zijn en waar deze systemen zich bevinden. Dit wordt niet geregistreerd door de provincie.

WKO UMCG

Capaciteit 3.235.000 m3

WKO Dienst Uitvoering Onderwijs

Capaciteit 2.145.000 m3

WKO Martiniziekenhuis

Capaciteit 1.018.000 m3

WKO De Huismeesters

Capaciteit 452.600 m3

WKO Menzis

Capaciteit 435.000 m3

WKO Ikea

Capaciteit 393.000 m3

WKO Gerechtsgebouw

Capaciteit 232.000 m3

WKO TCN

Capaciteit 165.000 m3

WKO Provinciehuis

Capaciteit 113.000 m3

WKO Brandweer Groningen

Capaciteit 27.360 m3

WKO Meeus

Capaciteit 66.000 m3

WKO MBU grondboring

Capaciteit 17.500 m3

WKO Reitdiepcollege

Capaciteit 60.000 m3

WKO Universiteitsbibliotheek

Capaciteit 193.000 m3

WKO Diamantlaan

Capaciteit 105.000 m3

WKO Stoker en Brander

Capaciteit 220.000 m3

WKO Universiteitscomplex

Capaciteit 777.000 m3

WKO Nijestee Grunobuurt

Capaciteit 527.000 m3

WKO Kajuit Groningen

Capaciteit 390.000 m3

WKO NUON

Capaciteit 375.000 m3

WKO Wolter en Dros

Capaciteit 85.536 m3

WKO Wolter en Dros

Capaciteit 101.000 m3

WKO Alfacollege

Capaciteit 192.670 m3

WKO Enexis

Capaciteit 250.000 m3

WKO Kluiverboom

Capaciteit 123.000 m3

WKO Damsterplein

Capaciteit 100.000 m3

WKO Noorderpoortcollege

Capaciteit 125.000 m3

WKO Rijksgebouwendienst

Capaciteit 299.000 m3

WKO Dienst SoZaWe

Capaciteit 1.200.000 m3

WKO De Wingerd

Capaciteit 50.000 m3

WKO Triodos Vastgoed (hoofdkantoor Gasterra)

Capaciteit 220.000 m3

Aardwarmte

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat er in Groningen goede mogelijkheden zijn voor benutting van aardwarmte. Uit diverse studies is gebleken dat vooral Noord-Groningen (Zernike) een kansrijk gebied is voor de ontwikkeling van een aardwarmteproject en binnenkort worden de eerste proefboringen uitgevoerd. Tot op heden zijn er nog geen aardwarmteprojecten gerealiseerd in Groningen. 

Zon­ne-ener­gie

Zonnestroom

In de afgelopen jaren is de kostprijs van zonnepanelen sterk gedaald en is plaatsing van zonnepanelen door subsidies en fiscale regelingen aangemoedigd. Hierdoor is het aantal zonnepanelen in Groningen de afgelopen jaren hard gegroeid. Medio 2017 bedraagt het aantal zonnepanelen in de gemeente Groningen ruim 70.000. De ontwikkeling van het geïnstalleerd vermogen zonnepanelen is in onderstaande grafiek weergegeven.

Figuur: Ontwikkeling geïnstalleerd vermogen zonnepanelen

Zonnewarmte

Een zonnecollector zet zonne-energie om in warmte. In de wijk Beijum werden in 1982 voor het eerst in Nederland zonnecollectoren bij een woningbouwproject gebruikt. Inmiddels zijn deze collectoren vervangen door nieuwe collectoren. Het aantal zonnecollectoren per gemeente is, in tegenstelling tot zonnepanelen, niet geregistreerd. De hoeveelheid geproduceerde zonnewarmte is daarom gebaseerd op een schatting.

Win­d­ener­gie

Grote windturbines

In de gemeente Groningen staat momenteel 1 windmolen. Deze turbine van 75 kW bevindt zich ten noorden van het universiteitscomplex op het Zernike (zie figuur). De plaatsing van grote windmolens binnen de gemeentegrenzen wordt tot dusver geblokkeerd door provinciaal beleid. De provincie staat plaatsing van nieuwe windmolens met een ashoogte van meer dan 15 meter niet toe in de gemeente Groningen.

Lagerwey (75 KW)

Kleine windturbines

Er zijn een aantal bedrijven die kleine windturbines hebben geplaatst. Tevens staat op Entrance een proefopstelling van kleine windturbines. Kleine windturbines produceren echter beduidend minder energie dan grote windturbines, waardoor de bijdrage van deze turbines aan het eindverbruik van hernieuwbare energie miniem is.

Bui­ten­lucht­warm­te

Warmte uit de buitenlucht kan gebruikt worden om gebouwen te verwarmen met een warmtepomp. Het aantal warmtepompen per gemeente wordt niet geregistreerd. De hoeveelheid buitenluchtwarmte die in Groningen wordt geproduceerd berust derhalve op een schatting.